ค่า Kโยธาไทย

ข้อวินิจฉัยและข้อหารือ

รวม 120 เรื่องที่มีคนถามไปแล้วและมีคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษร จัดหมวดตามปัญหาที่เจอจริงหน้างาน ทุกข้อมีเลขอ้างอิงให้เอาไปแนบเรื่องได้

อ่านเลขอ้างอิงอย่างไร

เลขแบบ 2556/0307 คือรหัสข้อหารือในระบบตอบคำถามของสำนักงบประมาณ ตัวเลขหน้าเครื่องหมาย / คือปี พ.ศ. ที่ตอบ ตัวเลขหลังคือลำดับคำถามของปีนั้น ส่วนเลขแบบ นร 0407/16443 คือเลขที่หนังสือราชการของสำนักงบประมาณ และ เรื่องเสร็จที่ 607/2543 คือบันทึกความเห็นของคณะกรรมการกฤษฎีกา

เวลาทำเรื่อง ให้อ้างเลขเหล่านี้ในหนังสือแล้วแนบสำเนาต้นฉบับไปด้วย จะคุยกับผู้ตรวจสอบง่ายขึ้นมาก

ข้อวินิจฉัยผูกพันเฉพาะข้อเท็จจริงที่ผู้ถามเล่ามา

ข้อหารือแต่ละข้อเป็นคำตอบ ตามข้อเท็จจริงเท่าที่ผู้ถามให้มาเท่านั้น เคสที่ชื่อรายการเหมือนกันแต่ข้อเท็จจริงต่างกัน อาจได้คำตอบคนละทาง ตัวอย่างชัดที่สุดคือ “งานรื้อถนน คสล. เดิม” — ถ้าขุดตักด้วยเครื่องจักรจะเข้าสูตร K 2.1 แต่ถ้าใช้แรงงานคนจะไม่อยู่ในข่ายเลย ทั้งที่มาจากคำวินิจฉัยฉบับเดียวกัน (2555/0041)

ใช้หน้านี้เป็น แนวทาง และเป็นตัวช่วยตั้งคำถามให้ถูก แต่ถ้าเคสของคุณมีเงินก้อนใหญ่หรือมีข้อโต้แย้งกับผู้ตรวจสอบ สำนักงบประมาณเองระบุไว้หลายครั้งว่า ให้ทำหนังสือหารือเป็นทางการ เพื่อให้ได้ข้อยุติ

งานนี้ใช้สูตรไหน29 เรื่อง

คำถามอันดับหนึ่งของหน้างาน — ชื่อรายการใน BOQ ไม่ได้ตัดสิน สิ่งที่ตัดสินคือกิจกรรมจริงที่ลงมือทำ

คำถามคำวินิจฉัยอ้างอิง
งานขุดลอกคลอง (ขุดดิน ตักดิน ด้วยเครื่องจักร)ใช้สูตร K 2.1 งานดิน ดูสูตรนี้2558/0273
งานถนนหินคลุก ที่มีการบดอัดแน่นด้วยเครื่องจักรให้ได้มาตรฐานใช้สูตร K 2.1 งานดิน ดูสูตรนี้2558/0255
งานรื้อถนน คสล. เดิมเพื่อทำถนนใหม่ โดยขุดตักด้วยเครื่องจักรใช้สูตร K 2.1 งานดิน ดูสูตรนี้2555/0041
งานรื้อถนน คสล. เดิม โดยใช้แรงงานคนไม่อยู่ในข่ายคำนวณค่า K — งานเดียวกันแต่เปลี่ยนวิธีทำ ผลต่างกันคนละทาง2555/0041
งานขุดไสผิวทางแอสฟัลต์คอนกรีต ลึกประมาณ 5 เซนติเมตรใช้สูตร K 3.3 งานผิวทาง ASPHALTIC CONCRETE ไม่ใช่ K 2.1 ดูสูตรนี้2551/0520
งาน Pavement In-Place Recyclingใช้สูตร K 2.1 งานดิน ดูสูตรนี้2550/0718
งานปรับระดับผิวทางที่ทรุดตัวด้วยหินคลุก โดยเกลี่ยให้เรียบ ไม่มีการบดทับไม่อยู่ในข่าย — ไม่เข้าลักษณะสูตรใดตามมติ ครม. ว 1092551/0251
ท่อระบายน้ำสี่เหลี่ยม / ท่อระบายน้ำเหลี่ยม คสล.ใช้สูตร K 3.5 ถ้าเป็นรายการหนึ่งในงานก่อสร้างท่อระบายน้ำตามนิยามของสูตร ดูสูตรนี้2554/0301
งานสร้างโรงสูบน้ำ พร้อมถังน้ำใสที่อยู่ภายในโรงสูบน้ำใช้สูตร K 1 งานอาคาร ดูสูตรนี้2556/0259
หอถังน้ำสูง โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กใช้สูตร K 3.6 งานโครงสร้าง คสล. ไม่ใช่งานอาคาร ดูสูตรนี้2556/0259, 2551/0132
ระบบประปาหมู่บ้าน (แบบกรมทรัพยากรน้ำ)แยกตามชิ้นงาน — หอถังน้ำ คสล. ใช้ K 3.6 ส่วนท่อ PVC ที่ผู้รับจ้างเป็นผู้จัดหา ใช้ K 5.1.3 ดูสูตรนี้2551/0132, 2560/0007
งานวางท่อ HDPE และอุปกรณ์ประกอบ เช่น แท่นคอนกรีตยึดอุปกรณ์ เสารับท่อ ฐานรองรับท่อใช้ K 5.2.3 ทั้งหมด ไม่ต้องแยกฐานคอนกรีตไปใช้ K 3.5 ดูสูตรนี้2559/0060
งานก่อสร้างสนามกีฬา (ตัวอาคารและอัฒจันทร์)ตัวอาคาร/อัฒจันทร์ใช้ K 1 ส่วนงานถมบดอัดแน่นตามมาตรฐานใช้ K 2.1 ดูสูตรนี้2554/0271
ลู่ลานกรีฑา ที่ขว้างจักร ที่พุ่งแหลน ที่ขว้างค้อน (ปูแผ่นใยสังเคราะห์ ปลูกหญ้า ทาสี ตีเส้น)ไม่มีสูตรค่า K2554/0271
รั้วลวดหนามที่มีคานคอดิน คสล. ส่วนบนเป็นลวดหนามใช้ K 1 งานอาคาร โดยไม่ต้องหักค่าลวดหนามออก ดูสูตรนี้2558/0273
รั้วลวดหนามที่ไม่มีคานคอนกรีตไม่อยู่ในข่ายคู่มือ สงป. บทที่ 4 ข้อ 4
ไฟรั้ว กรณีก่อสร้างรั้วมีคานคอนกรีตลักษณะถาวรพร้อมไฟรั้วอยู่ในข่าย ถือเป็นส่วนประกอบที่จำเป็นของรั้ว2554/0072
ลานประติมากรรม ลานนั่งริมน้ำ (โครงสร้าง คสล. ผิวกระเบื้อง หินล้าง ทรายล้าง)ไม่อยู่ในข่าย — ไม่อยู่ในความหมายของสูตรงานอาคาร2554/0313
แท่งปะการังเทียมคอนกรีตทรงลูกบาศก์ไม่มีสูตรค่า K2554/0254
สะพานไม้ข้ามลำห้วยไม่มีสูตรค่า K2552/0006
งานเจาะระเบิดอุโมงค์ (ต้องใช้เทคนิคชั้นสูง)ไม่อยู่ในข่าย — นิยามของสูตร K 2.3 ยกเว้นงานเจาะระเบิดอุโมงค์ไว้ชัดเจน ดูสูตรนี้2556/0006
งานสกัดท่อร้อยสายไฟฟ้าใต้ดิน / สกัดหน้าต่างบ่อพัก คสล.ไม่อยู่ในข่าย2552/0305
งานไฟฟ้าส่องสว่างสาธารณะแบบโคมกิ่งเดี่ยวส่องถนนไม่อยู่ในข่าย และไม่ต้องระบุค่า K ในประกาศ/สัญญาสำหรับงานลักษณะนี้2558/0273
งานจ้างเหมา เกรด กลบ ปรับถนน อย่างเดียว (จ้างเหมาบริการ ไม่ได้เบิกในงบลงทุน)ไม่อยู่ในข่ายที่จะใช้สัญญาแบบปรับราคาได้2555/0202
หน่วยงานที่ไม่ใช่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อยากใช้สูตร 5.9.2 (มีพจน์ Wt/Wo) กับงานจ้างเหมาสายส่งไฟฟ้าต้องขอทำความตกลงกับสำนักงบประมาณก่อน2551/0615
งานก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียในพื้นที่บ้านพักข้าราชการถ้าก่อสร้างไม่เกิน 3 เมตรจากตัวอาคาร ถือเป็นงานอาคาร (K 1) ถ้าเกิน 3 เมตร มีลักษณะเป็นงานภูมิสถาปัตยกรรม จึงไม่อยู่ในข่าย — กรณีนี้ควรทำหนังสือหารือเป็นทางการ2552/0044
งานปรับปรุงภูมิทัศน์ที่มีหลายรายการปนกันคิดได้เฉพาะรายการที่เข้านิยามสูตร เช่น ผิวถนน คสล. (K 3.4) ท่อระบายน้ำ คสล. และบ่อพัก (K 3.5) ส่วนงานรื้อถอน ปรับพื้นที่ เดินท่อไฟฟ้าแรงต่ำ วัสดุปูพื้นลาน (หินแกรนิต หินล้าง) อนุสาวรีย์ เสาธง วงเวียนน้ำพุ ปลูกต้นไม้ ไม่อยู่ในข่าย2555/0078
งานจ้างเอกชนปรับปรุงภูมิทัศน์โดยปลูกต้นไม้และวางหินไม่มีสูตรค่า K2554/0140
สะพานข้ามแยกที่ประกวดราคาในลักษณะ “จัดซื้อ” ไม่ใช่จ้างเหมาก่อสร้างไม่อยู่ในข่ายใช้สัญญาแบบปรับราคาได้ แม้กระบวนการจะคล้ายงานก่อสร้างสงป. นร 0407/7550 ลว. 27 เม.ย. 2541

รายการนี้เข้าข่ายหรือไม่เข้าข่าย21 เรื่อง

คำวินิจฉัยรายรายการว่าอะไรนำมาคูณค่า K ได้ อะไรต้องหักออกก่อน

คำถามคำวินิจฉัยอ้างอิง
ไม้แบบ นำมาคิดค่า K ได้ไหมได้ เป็นองค์ประกอบส่วนหนึ่งของการก่อสร้าง รวมอยู่ในวัสดุก่อสร้าง (สำนักงบประมาณยืนยันซ้ำ 2 ครั้ง)2556/0093, 2555/0191
อุปกรณ์สุขภัณฑ์ — กระจกเงา ฝักบัว สายชำระ ห่วงแขวนผ้า ราวแขวนผ้า ที่ใส่ทิชชูเข้าข่าย เป็นส่วนประกอบที่จำเป็นสำหรับอาคาร และต้องประกอบพร้อมการก่อสร้าง2558/0055
งานไฟฟ้าภายในอาคาร — หลอดไฟ โคมไฟ สวิตช์เข้าข่าย เป็นส่วนประกอบที่จำเป็นสำหรับอาคาร2554/0078
เฟอร์นิเจอร์ Built-in — งานบัวพื้น เตียงนอนหัวเตียงติดผนังตกแต่ง ชั้นวางของเข้าข่าย เป็นส่วนประกอบของตัวอาคาร2554/0068
ค่าแรงคนงานงานสกัดคอนกรีตฐานรากอาคารเข้าข่าย เป็นรายการของงานจ้างเหมาก่อสร้างตามสัญญาแบบปรับราคาได้2555/0439
งานซ่อมแซมอาคารและสิ่งก่อสร้าง ใช้สัญญาแบบปรับราคาได้ไหมใช้ได้ ถ้าเบิกจ่ายในงบลงทุน ลักษณะค่าที่ดินและสิ่งก่อสร้าง และมีองค์ประกอบวัสดุสอดคล้องกับสูตร2558/0066
ที่เป่ามือ (hand dryer)ไม่เข้าข่าย เป็นเครื่องจักร/เครื่องมือกล2558/0055
ไฟระย้าไม่เข้าข่าย เป็นส่วนประกอบที่เกินความจำเป็นสำหรับอาคาร2554/0078
ผ้าม่านทึบและโปร่ง พร้อมรางม่านไม่เข้าข่าย ไม่ใช่ส่วนประกอบ Built-in ของอาคาร2554/0068
ประตูรั้วอัลลอยด์ไม่เข้าข่าย เพราะไม่ได้สร้างพร้อมการก่อสร้างรั้ว ต้องสั่งทำมาติดตั้งภายหลัง และมีอะลูมิเนียมเป็นส่วนใหญ่ ไม่สอดคล้องกับองค์ประกอบของสูตรงานอาคาร2555/0155
เบรกเกอร์เครื่องปรับอากาศ และระบบ MATVต้องหักออกก่อนคำนวณ2552/0238
ครุภัณฑ์ประกอบโรงฆ่าสัตว์ — อ่างล้างเครื่องมือ ตะขอแขวนซาก โต๊ะตรวจเครื่องใน รถแขวนเครื่องใน ถังลวกสุกรไม่เข้าข่าย ไม่ใช่ครุภัณฑ์ส่วนที่ติดกับอาคาร (Built-in) และไม่ได้สร้างพร้อมการก่อสร้าง2551/0616
งานรื้อถอนทุกชนิด — รื้อฝ้าเพดาน รื้อพื้น-ผนัง รื้อสุขภัณฑ์ รื้อโคมไฟ รื้อเครื่องปรับอากาศ รื้อพรม-ผ้าม่าน รื้อประตู-หน้าต่างต้องหักออกก่อนคำนวณทั้งหมด2552/0051, 2552/0210
งาน Sheet Pile ระบบป้องกันดินพัง และงานนั่งร้านเพื่อทำไม้แบบคำนวณค่า K ไม่ได้ เป็นงานชั่วคราวที่ต้องรื้อถอน2552/0091
งานเจาะสำรวจและวิเคราะห์ดินไม่ถือเป็นรายการวัสดุก่อสร้าง และปกติรวมอยู่ใน Factor F แล้ว2554/0299
งาน Top Soil — ถมดินคลุมผิวโดยไม่บดอัดแน่น เช่น ถมดินเพื่อปลูกหญ้าไม่เข้าข่าย ไม่ใช่งานดินตามนิยามของสูตร2558/0273
ค่า Overhead และ Mobilization ที่จ่ายเพิ่มชดเชยใน Unit Price Contractไม่เข้าข่าย เพราะเป็นรายการที่จ่ายตามปริมาณงานที่ทำจริงซึ่งน้อยกว่าปริมาณในสัญญา และผู้รับจ้างได้รับเงินเพิ่มจากราคาต่อหน่วยในสัญญาอยู่แล้ว2557/0115
เครื่องมือประจำระบบประปาไม่ได้รับค่า K2552/0078
ค่าครุภัณฑ์ (ลอยตัว) และค่ารื้อถอนไม่เข้าข่าย มิใช่ประเภทงานก่อสร้างตามที่คณะรัฐมนตรีกำหนด2552/0210
อุปกรณ์ที่นำมาติดตั้งภายหลัง ไม่ได้ประกอบพร้อมการก่อสร้างไม่อยู่ในข่าย2555/0226
มีวิธีเดาคร่าว ๆ จาก BOQ ไหมว่ารายการไหนน่าจะไม่เข้าข่ายรายการที่ไม่ได้คูณ Factor F ใน BOQ ส่วนใหญ่มักเป็นครุภัณฑ์ จึงมักไม่อยู่ในข่าย — ใช้เป็นสัญญาณเตือนให้ไปตรวจต่อ ไม่ใช่กฎตายตัว2552/0078

ฐานค่างานที่นำมาคูณ9 เรื่อง

คูณค่า K กับยอดไหน — ก่อนหรือหลังหัก VAT ค่าปรับ เงินล่วงหน้า และ Factor F เข้ามาตรงไหน

คำถามคำวินิจฉัยอ้างอิง
ใช้ราคากลางของราชการ หรือ BOQ ของผู้รับจ้างใช้ราคาตาม BOQ ที่ผู้รับจ้างแนบท้ายสัญญา2557/0058
ค่างานที่หักออกเพราะไม่อยู่ในข่าย ต้องรวม Factor F ด้วยไหมต้องรวม — ถ้ารายการที่ไม่อยู่ในข่ายนั้นเสนอราคาโดยรวมค่าอำนวยการ กำไร และภาษี (Factor F) ไว้แล้ว ค่างานที่หักออกก็ต้องรวม Factor F ด้วย2555/0284, 2554/0343
ต้องหักค่าปรับ (Penalty) ออกก่อนคำนวณไหมไม่ต้องหัก ให้คำนวณจากค่างานที่ส่งมอบ2557/0058
เงินจ่ายล่วงหน้า 10% ต้องหักออกก่อนไหมไม่ต้องหัก — งวดที่ 1 ส่งงาน 1,000,000 บาท จ่ายจริง 900,000 บาท ให้ใช้ 1,000,000 บาทคำนวณ ยกเว้นสัญญาระบุเงื่อนไขไว้เป็นอย่างอื่น จึงต้องปฏิบัติตามสัญญา2551/0227
ต้องหัก VAT ออกก่อนคำนวณไหมห้ามหัก VAT ออกก่อนคำนวณ — เป็นข้อผิดพลาดที่คู่มือสำนักงบประมาณระบุว่าพบบ่อยคู่มือ สงป. บทที่ 4 ข้อ 5
สัญญาจ่ายเป็นงวดเงินเท่ากัน แต่เนื้องานจริงแต่ละงวดไม่เท่ากัน คิดจากยอดไหนให้นำค่างานตามสัญญามาคำนวณ ตามเงื่อนไขและหลักเกณฑ์2551/0410
คำนวณค่า K ได้เงินเพิ่มแล้ว เอาไปบวกค่าอำนวยการ กำไร และภาษีต่อท้ายอีกได้ไหมไม่ได้ ห้ามบวก Factor F ซ้ำ — กรณีกรมการบินพาณิชย์คำนวณผิดเป็น 1,525,865.74 บาท ที่ถูกคือ 1,296,402.50 บาทสงป. นร 0407/16443 ลว. 10 ก.ย. 2541
ค่างานที่ไม่อยู่ในข่าย มากกว่าเงินของงวดนั้น ทำอย่างไรหักให้สอดคล้องกับการทำงานในงวดนั้นก่อน ส่วนที่เหลือให้ยกไปหักงวดถัดไปหรืองวดก่อนหน้าจนครบ ห้ามใช้ “ผลต่าง” ที่ติดลบมาปรับราคาค่างาน (ถามซ้ำ 3 ครั้งใน 3 ปี คำตอบเหมือนกันทุกครั้ง)2559/0095, 2559/0096, 2560/0020
ส่งงานล่าช้ากว่าสัญญา ใช้ค่า K ของเดือนไหนเปรียบเทียบค่า K ระหว่างเดือนที่ส่งงานจริงกับเดือนที่สิ้นสุดสัญญา แล้วเลือกตัวที่ให้ผลเป็นโทษแก่ผู้รับจ้าง — ตัวอย่างจริง เรียกคืนได้ 17,900 บาท กับ 95,500 บาท สำนักงบประมาณวินิจฉัยให้เรียกคืน 95,500 บาท และการเปรียบเทียบทำที่ระดับ “ค่า K ดิบ” ไม่ใช่ระดับจำนวนเงิน — หมายเหตุ: ประเด็นนี้ยังไม่ยุติ ในขาที่ต้องเรียกเงินคืนจากผู้รับจ้าง หนังสือ ว 109 ข้อ 5 กับคู่มือสำนักงบประมาณ บทที่ 4 ข้อ 3.5 วางหลักไว้ไม่ตรงกัน จึงควรทำหนังสือหารือสำนักงบประมาณก่อนออกหนังสือเรียกคืน2558/0202

เดือนฐาน (o) และเดือนส่งงาน (t)9 เรื่อง

ใช้ดัชนีเดือนผิดไปเดือนเดียว ตัวเลขเปลี่ยนทั้งงวด หมวดนี้ตอบว่านับเดือนจากเอกสารใบไหน

คำถามคำวินิจฉัยอ้างอิง
ใช้เดือนที่ส่งมอบงาน หรือเดือนที่ตรวจรับงานใช้เดือนที่ผู้รับจ้างส่งมอบงานตามที่ระบุในหนังสือของผู้รับจ้าง ไม่ใช่เดือนตรวจรับ2552/0272, 2552/0005, 2551/0455
ทำงานเสร็จ 31 ม.ค. ทำหนังสือส่งงาน 31 ม.ค. หน่วยงานประทับตรารับ 1 ก.พ. ตรวจรับ 3 ก.พ.ใช้ดัชนีเดือนมกราคม คือเดือนที่ผู้รับจ้างระบุไว้ในหนังสือส่งมอบงาน2552/0005
หนังสือส่งงานเขียนว่าเป็นงวดประจำเดือน ต.ค. 50 แต่ออกเอกสารวันที่ 2 พ.ย. 50ใช้ดัชนีเดือนที่ผู้รับจ้างมีหนังสือส่งมอบงาน คือเดือนพฤศจิกายน 25502551/0455
งานจัดจ้างโดย e-bidding / e-Auction เดือนฐานคือเดือนไหนเดือนที่เปิดซองเสนอราคา ห้ามใช้เดือนที่ลงนามในสัญญาแนวปฏิบัติตามแบบฟอร์มคำนวณของ อปท. / คู่มือ สงป. บทที่ 3
จัดจ้างโดยวิธีตกลงราคา ไม่มีการเปิดซอง จะใช้วันไหนเป็นเดือนฐานใช้วันที่ผู้รับจ้างมีหนังสือถึงผู้ว่าจ้างว่ายินดีตกลงรับราคาค่าจ้าง เป็นวันเปิดซองราคา2552/0245, 2552/0252
มีการแก้ไขแบบตามสัญญา แต่ราคาต่อหน่วยเท่าเดิมใช้เดือนเปิดซองราคาเทียบกับเดือนส่งมอบงานตามปกติ2554/0018
มีการแก้ไขแบบ และตกลงราคาใหม่ (ราคาต่อหน่วยเปลี่ยนไป ไม่ว่าเพิ่มหรือลด)ใช้เดือนที่ตกลงราคาใหม่ เทียบกับเดือนที่ส่งมอบงาน2554/0018
ส่งมอบงานผ่านบริษัทที่ปรึกษาควบคุมงาน นับวันจากใครนับ 90 วันถึงวันที่ประทับตราของหน่วยราชการ ไม่ใช่ของบริษัทที่ปรึกษา เพราะบริษัทที่ปรึกษามิใช่ส่วนราชการ2552/0269
ดัชนีเดือนที่ส่งมอบยังไม่ประกาศ ตอนที่ต้องเบิกเงินค่างานงวดนั้นการเบิกจ่ายค่างานแต่ละงวดไม่ต้องคำนวณค่า K ประกอบ ให้จ่ายค่าจ้างตามสัญญาไปก่อน แล้วคำนวณเมื่อทราบดัชนีแน่นอนแล้ว2550/0620

กฎ 90 วัน10 เรื่อง

หมวดเดียวในหน้านี้ที่พลาดแล้วแก้ไม่ได้ — หมดสิทธิคือหมดสิทธิ ไม่มีการผ่อนผัน

คำถามคำวินิจฉัยอ้างอิง
90 วันนับจากวันไหน ถึงวันไหนนับจากวันถัดจากวันที่ผู้รับจ้างมีหนังสือส่งมอบงานงวดสุดท้าย จนถึงวันที่หน่วยงานประทับตรารับหนังสือขอเงินเพิ่มมติ ครม. ว 109 ข้อ 4 / คู่มือ สงป. บทที่ 3 ขั้นที่ 1
วันครบ 90 ตรงกับวันหยุดราชการให้เลื่อนไปเป็นวันทำการถัดไป ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/8 (ถ้อยคำในคู่มือสำนักงบประมาณที่ว่า “ให้หักวันหยุดออก” กำกวม ให้ยึดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) แต่ในทางปฏิบัติไม่ควรยื่นชนวันครบกำหนด ควรเผื่อเวลาไว้ล่วงหน้าหลายวัน เพราะสิ่งที่นับคือวันที่หน่วยงานประทับตรารับหนังสือคู่มือ สงป. บทที่ 4 ข้อ 1
ยื่นหนังสือ “ขอสงวนสิทธิ” ไว้ภายใน 90 วันก่อน แล้วค่อยมายื่นขอจริงทีหลังได้ไหมไม่ได้ — การขอสงวนสิทธิไม่ใช่การใช้สิทธิ กรณียื่นสงวนสิทธิ 17 พ.ย. 2540 แล้วยื่นขอจริง 31 มี.ค. 2541 ถือว่าใช้สิทธิเมื่อพ้นกำหนด ไม่มีสิทธิเรียกร้องกฤษฎีกา คณะที่ 3 เรื่องเสร็จที่ 607/2543
ยื่นฉบับแรกทันกำหนด แล้วยื่นฉบับที่ 2 แก้ไขให้ถูกต้องเกิน 90 วันพิจารณาได้ ให้นับ 90 วันถึงวันประทับตรารับครั้งแรกเท่านั้น ฉบับที่ 2 ที่เป็นการแก้ไขฉบับแรกให้ถูกต้องนำมาพิจารณาได้แม้เกิน 90 วัน2551/0320 / คู่มือ สงป. บทที่ 4 ข้อ 1.5
คณะกรรมการตรวจการจ้างให้กลับไปแก้แล้วส่งใหม่ นับวันไหนเป็นวันส่งงวดสุดท้ายใช้วันที่ส่งใหม่ — กรณีกรมทางหลวง ส่งงวดสุดท้าย 20 ส.ค. 2541 แต่ถูกให้ปรับปรุงการปลูกหญ้าและส่งใหม่ 28 ส.ค. 2541 ถือว่าวันที่ 28 ส.ค. 2541 เป็นวันส่งมอบงานงวดสุดท้ายสงป. นร 0407/18498 ลว. 24 พ.ค. 2543
สัญญาถูกยกเลิกก่อนส่งงานงวดสุดท้าย เริ่มนับจากวันไหนนับจากวันยกเลิกสัญญา ไม่ใช่วันที่ส่งมอบงานครั้งสุดท้ายก่อนยกเลิกคู่มือ สงป. บทที่ 4 ข้อ 1
ต้องรอให้ครบงวดสุดท้ายก่อนถึงจะขอได้ไหมไม่ต้องรอ ส่งมอบงานงวดใดแล้วขอรับเงินชดเชยงวดนั้นได้ทันที หรือทยอยขอตามที่เหมาะสมว 16 ลว. 18 พ.ย. 2541 / 2552/0087
ยังไม่ได้ส่งมอบงานงวดสุดท้ายเลย มีกำหนดเวลาไหมไม่มีการจำกัดเวลาการขอเงินชดเชยคู่มือ สงป. บทที่ 3 ขั้นที่ 1 ข้อ 5
“ยื่นทัน” หมายถึงลงวันที่ในหนังสือทัน หรือส่งหนังสือออกทันทั้งสองอย่างไม่ใช่ — ต้องให้หน่วยงานลงทะเบียนและประทับตรารับหนังสือภายในกำหนดคู่มือ สงป. บทที่ 3 ขั้นที่ 1 ข้อ 1
90 วันตามสัญญา กับ 90 วันของหนังสือ ว 233 ปี 2569 ต่างกันอย่างไรคนละเรื่องกัน — 90 วันตามสัญญานับจากวันถัดจากวันส่งมอบงวดสุดท้าย คุ้มสิทธิค่า K ทั้งก้อน ส่วน 90 วันของ ว 233 นับจากวันถัดจาก 30 ก.ย. 2569 ครบ 29 ธ.ค. 2569 ตายตัวทุกสัญญา และคุ้มเฉพาะส่วนที่ขอตามมาตรการผ่อนผัน ±2% หรือเปลี่ยนเดือนฐาน ว 233 ไม่ได้ฟื้นสิทธิที่ขาดตามสัญญาไปแล้วสงป. ด่วนที่สุด ที่ นร 0719.1/ว 233 ลว. 20 ส.ค. 2569

สัญญาไม่ระบุว่าเป็นสัญญาแบบปรับราคาได้11 เรื่อง

ประกาศประกวดราคากับตัวสัญญาต้องสอดคล้องกัน ขาดข้างใดข้างหนึ่งผลต่างกันคนละขั้ว

คำถามคำวินิจฉัยอ้างอิง
เงื่อนไขครบถ้วนต้องมีอะไรบ้างถึงจะขอค่า K ได้ต้องมีทั้ง (ก) ประกาศประกวดราคา/หนังสือเชิญชวน ระบุว่าจะใช้สัญญาแบบปรับราคาได้ และ (ข) สัญญาจ้างระบุว่าเป็นสัญญาแบบปรับราคาได้ พร้อมกำหนดสูตรตรงตามประเภทงานคู่มือ สงป. บทที่ 4 ข้อ 2
ประกาศประกวดราคาไม่ระบุ แต่สัญญาระบุไว้ไม่อยู่ในข่าย และผู้รับจ้างไม่มีสิทธิขอเปลี่ยนแปลงแก้ไขสัญญาคู่มือ สงป. บทที่ 4 ข้อ 2.4 / 2554/0327
ประกาศระบุไว้ แต่สัญญาไม่ระบุอยู่ในดุลยพินิจของผู้ว่าจ้างว่าจะแก้ไขสัญญาหรือไม่ โดยต้องพิจารณาว่าทำให้ราชการเสียประโยชน์หรือไม่ — สำนักงบประมาณเคยตอบว่าคำวินิจฉัยของกรมบัญชีกลางที่ว่าแก้ไขไม่ได้ น่าจะถูกต้องแล้ว เพราะแก้แล้วต้องจ่ายเงินเพิ่ม2551/0488
แก้ไขสัญญาให้เป็นแบบปรับราคาได้ หลังจากส่งมอบงานไปแล้วบางส่วน จะมีผลย้อนหลังไหมถ้าการแก้ไขนั้นชอบด้วยกฎหมาย ก็มีผลย้อนหลังถึงงวดที่ 1 ทั้งหมด เพราะคู่สัญญาเจตนาให้สัญญาแก้ไขเพิ่มเติมเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาฉบับแรก และยังต้องยื่นภายใน 90 วันนับแต่ส่งมอบงานงวดสุดท้าย (กรณี กทม. อาคารจอดรถยนต์ งวดที่ 1–16)กฤษฎีกา นร 0601/0026 ลว. 8 ม.ค. 2544
เอกสารแนบท้ายสัญญาสลับที่กันไม่ใช่สาระสำคัญ ผู้รับจ้างยังมีสิทธิได้รับค่า Kสงป. นร 0407/23457 ลว. 19 ก.ค. 2543
สัญญาแนบเฉพาะประกาศประกวดราคา 1 หน้า ไม่ได้แนบสูตร แต่แนบใบเสนอราคาซึ่งอ้างเงื่อนไขของประกาศถือว่าแสดงเจตนารมณ์จะทำสัญญาแบบปรับราคาได้แล้ว มีสิทธิได้รับค่า Kสงป. นร 0407/30254 ลว. 19 ก.ย. 2543
ประกาศกำหนดให้ “แบบสัญญาจ้าง” เป็นเอกสารแนบท้ายเอกสารประกวดราคา และในแบบสัญญาจ้างระบุว่าใช้สัญญาแบบปรับราคาได้ถือว่าประกาศประกวดราคาแสดงเจตนารมณ์แล้ว มีสิทธิได้รับค่า Kสงป. นร 0407/27942 ลว. 31 ส.ค. 2543
สัญญากำหนดสูตรไว้ไม่ครบทุกประเภทงานที่ทำจริงเบิกได้เฉพาะประเภทงานที่ระบุสูตรไว้ในสัญญาเท่านั้น เช่น สัญญากำหนดเฉพาะสูตรงานอาคาร ส่วนงานถนน รางน้ำ ขยายไฟฟ้าแรงสูงในบริเวณ ก็คำนวณค่า K ไม่ได้2552/0188, 2556/0154, 2552/0256
จัดจ้างโดยวิธีสอบราคาหรือวิธีพิเศษ ซึ่งไม่มีประกาศประกวดราคาใช้เอกสารที่แสดงเจตนารมณ์ว่าจะทำสัญญาแบบปรับราคาได้แทนประกาศประกวดราคาได้คู่มือ สงป. บทที่ 3 ขั้นที่ 1 ข้อ 3
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่นำสัญญาแบบปรับราคาได้มาใช้ ทั้งที่งานเข้าข่ายหากก่อให้เกิดความเสียหาย ย่อมต้องรับผิดทางปกครอง เช่น ถูกสอบสวนทางวินัย หรือถูกฟ้องต่อศาลปกครองตามมาตรา 9 (1) แห่ง พ.ร.บ. จัดตั้งศาลปกครองฯ เพราะเป็นการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมและ/หรือใช้ดุลยพินิจโดยมิชอบ2551/0266
งานก่อสร้างที่ไม่มีสูตรกำหนดไว้ หรืองานปรับปรุงซ่อมแซมที่สัดส่วนวัสดุไม่สอดคล้องกับสูตรใดไม่ต้องนำสัญญาแบบปรับราคาได้มาใช้ ใช้สัญญาแบบปกติได้2554/0050

หน้าที่และอำนาจ — ใครทำอะไร9 เรื่อง

ใครคำนวณ ใครตรวจสอบ ใครอนุมัติ และเรื่องต้องขึ้นไปถึงสำนักงบประมาณเมื่อไร

คำถามคำวินิจฉัยอ้างอิง
ใครเป็นคนคำนวณ ใครเป็นคนตรวจสอบผู้รับจ้างเป็นผู้จัดทำรายการคำนวณ ส่วนราชการเป็นผู้ตรวจสอบ2552/0141, 2551/0315
ผู้ว่าจ้างต้องคำนวณค่า K ทุกงวดไหม แม้ผู้รับจ้างไม่ได้ขอต้องคำนวณทุกงวดที่มีการส่งมอบงาน แม้ผู้รับจ้างจะไม่ขอ เพราะเป็นหน้าที่ของผู้ว่าจ้างที่ต้องรักษาผลประโยชน์ของทางราชการในกรณีที่ต้องเรียกเงินคืน ส่วนการขอเงินเพิ่มเป็นหน้าที่ของผู้รับจ้างเองที่จะรักษาผลประโยชน์ของตน เป็นคนละประเด็นกัน2552/0141, 2552/0118, 2551/0565
ต้องผ่านคณะกรรมการตรวจการจ้างก่อนไหมไม่ใช่ข้อบังคับ เป็นอำนาจของหัวหน้าหน่วยงานภาครัฐเจ้าของสัญญาที่จะมอบหมายให้ผู้ใดเป็นผู้คำนวณและตรวจสอบ2557/0096
หน่วยงานคำนวณได้มากกว่าที่ผู้รับจ้างขอ จะจ่ายเท่าไรอนุมัติจ่ายตามที่ผู้รับจ้างขอ วงเงินที่อนุมัติต้องไม่สูงกว่าที่ขอ และถ้าวงเงินไม่เกิน 50 ล้านบาทก็ไม่ต้องส่งให้สำนักงบประมาณตรวจสอบ2556/0307
คำนวณแล้วค่า K อยู่ในช่วง ±4% (ไม่มีการจ่ายและไม่เรียกคืน) ต้องรายงานสำนักงบประมาณไหมไม่ต้องรายงาน เพราะไม่มีการอนุมัติจ่ายหรือเรียกคืน2554/0231
วงเงินเท่าไรที่หน่วยงานอนุมัติเองได้สัญญาไม่เกิน 50 ล้านบาท หน่วยงานภาครัฐเจ้าของสัญญาตรวจสอบ คำนวณ และอนุมัติได้เอง แล้วรายงานสำนักงบประมาณทราบภายใน 15 วัน ส่วนสัญญาเกิน 50 ล้านบาท สำนักงบประมาณเป็นผู้ตรวจสอบและเห็นชอบสงป. นร 0407/ว 150 ลว. 24 ส.ค. 2544
อปท. ที่มีสัญญาเกิน 50 ล้านบาท ต้องส่งเรื่องผ่านใครอบต./เทศบาล ต้องตรวจสอบให้ถูกต้องก่อน แล้วส่งให้กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นตรวจสอบ จากนั้นจึงส่งให้สำนักงบประมาณตรวจสอบและเห็นชอบก่อนจ่าย2551/0413, 2551/0253, 2551/0282
หัวหน้าหน่วยงานภาครัฐมอบอำนาจให้ผู้ว่าราชการจังหวัดดำเนินการแทนได้ไหมได้ สำหรับการดำเนินการภายในจังหวัดเดียวกันสงป. ว 150 ข้อ 9
ตีความหลักเกณฑ์ไม่ตรงกัน ใครเป็นผู้ชี้ขาดสำนักงบประมาณเป็นผู้วินิจฉัย และให้ถือคำวินิจฉัยของสำนักงบประมาณเป็นที่สิ้นสุด ส่วนการปฏิบัตินอกเหนือหลักเกณฑ์ให้ขอทำความตกลงกับสำนักงบประมาณสงป. ว 150 ข้อ 10–11

การจ่ายเงิน การเรียกเงินคืน และแหล่งเงิน8 เรื่อง

คำนวณแล้วติดลบต้องเรียกคืนจากอะไร และหน่วยงานเอาเงินจากไหนมาจ่ายเพิ่ม

คำถามคำวินิจฉัยอ้างอิง
ต้องเรียกเงินคืน แต่ผู้รับจ้างไม่มีงวดเหลือแล้ว หักจากอะไรได้บ้างหักค่างานงวดต่อไป ถ้าสัญญาสิ้นสุดแล้วแต่ยังไม่จ่ายค่างวด ให้หักจากค่างานที่กำลังจะจ่าย ถ้าจ่ายหมดแล้วให้หักจากหลักประกันสัญญา และหักจากเงินค่าประกันผลงานได้ โดยไม่ต้องรอครบกำหนด 2 ปี2552/0094, 2554/0317
เงินที่เรียกคืนได้ นำไปไว้ที่ไหนเรียกผู้รับจ้างชำระคืนหน่วยงาน เพื่อนำส่งคืนคลังเป็นรายได้แผ่นดินตามระเบียบต่อไปคู่มือ สงป. บทที่ 3 ขั้นที่ 4
การคืนเงินค่าปรับและค่า K เป็นหน้าที่ของใครเป็นหน้าที่ของผู้ว่าจ้างที่เป็นคู่สัญญา2551/0619
ส่วนราชการจะเอาเงินจากไหนมาจ่ายเงินเพิ่มเจียดจ่ายจากงบประมาณรายจ่ายของส่วนราชการ/รัฐวิสาหกิจเป็นลำดับแรก แล้วจึงงบกลางในลำดับต่อไป และการโอนต่างแผนงานต้องขออนุมัติสำนักงบประมาณก่อนสงป. ว 150 (มติ ครม. 5 มิ.ย. 2544)
อบต. ตั้งงบชดเชยค่า K ไว้ในข้อบัญญัติตำบลได้ไหมได้ เพราะเป็นเงินรายได้ของหน่วยงานเอง ให้ตั้งไว้ในงบลงทุน ประเภทค่าก่อสร้าง2551/0386, 2551/0502
แหล่งเงินของ อปท. ใช้อะไรจ่ายค่า Kจ่ายตามแหล่งที่มาของค่าก่อสร้างนั้น ถ้ามาจากเงินรายได้ให้จ่ายจากเงินรายได้ ถ้ามาจากเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ ให้เจียดจ่ายจากงบประมาณของหน่วยงานก่อน ถ้าไม่มีจึงขอผ่านกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น2551/0352, 2551/0253
ค่า K ถือเป็นเงินที่ต้องจ่ายตามข้อผูกพันของสัญญาหรือไม่ถือว่าเป็นเงินที่ต้องจ่ายตามข้อผูกพันของสัญญา และควรใช้เงินเหลือจ่ายมาจ่ายค่า K ก่อนนำไปจัดซื้อครุภัณฑ์2551/0461
ยื่นเรื่องแล้วผู้รับจ้างจะได้รับเงินภายในกี่วันตามมาตรฐานเวลารวมทั้งกระบวนการ 70 วันทำการสำหรับหน่วยงานส่วนกลาง และ 80 วันทำการสำหรับส่วนภูมิภาค (ไม่รวมช่วงที่ผู้ประกอบการต้องแก้ไขหรือส่งเอกสารเพิ่มเอง)2552/0066, 2551/0611

ดัชนีราคาและมาตรการผ่อนผัน ±2%14 เรื่อง

ดัชนีมาจากไหน แก้ย้อนหลังได้ไหม และมาตรการ ±2% ทั้งสองครั้งต่างกันอย่างไร

คำถามคำวินิจฉัยอ้างอิง
ดัชนีราคาที่ใช้ต้องมาจากไหนกระทรวงพาณิชย์เท่านั้น (กองสารสนเทศและดัชนีเศรษฐกิจการค้า สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า เดิมคือสำนักดัชนีเศรษฐกิจการค้า)2551/0387
คำนวณดัชนีขึ้นมาเองได้ไหมคำนวณเองได้ แต่ไม่มีกฎหมายรองรับ และนำมาขอเงินชดเชยไม่ได้ ระเบียบกำหนดให้ใช้เฉพาะดัชนีของกระทรวงพาณิชย์2551/0387
ใช้ดัชนีฐานปีอะไรปี 2530 = 100 และต้องระบุไว้ในเอกสารแนบท้ายสัญญาด้วย2559/0120
ดัชนีถูกแก้ไขย้อนหลัง ต้องใช้ตัวไหนต้องใช้ตัวที่แก้ไขแล้ว เรื่องนี้เกิดขึ้นได้จริง และทำให้ผลลัพธ์เปลี่ยนจาก “ต้องจ่าย” เป็น “ไม่ต้องจ่าย” ได้สงป. นร 0407/04793 ลว. 27 ธ.ค. 2539
ค่าแรงขั้นต่ำขึ้น ขอปรับค่า K เพิ่มเป็นพิเศษได้ไหมไม่มีสูตรพิเศษ เพราะสูตรเผื่อการเปลี่ยนแปลงค่าแรงไว้แล้วผ่านพจน์ It/Io เมื่อค่าแรงขั้นต่ำเพิ่ม ดัชนีราคาผู้บริโภคจะเพิ่มตาม และค่า K ที่คำนวณได้ก็จะเพิ่มขึ้นด้วย2555/0164
สูตรค่า K มาจากไหน ใครเป็นคนกำหนดคณะกรรมการเฉพาะกิจพิจารณาแก้ไขปัญหาการก่อสร้าง ซึ่งมีผู้ทรงคุณวุฒิจากสำนักงบประมาณ กรมทางหลวง กรมชลประทาน กรมโยธาธิการ ฯลฯ คณะรัฐมนตรีอนุมัติเมื่อ 22 ส.ค. 25322551/0215
ตัวเลขสัมประสิทธิ์ในสูตรหมายถึงอะไรเช่นสูตรงานอาคาร 0.25 คือมวลรวมค่าดำเนินการต่าง ๆ 25% · 0.15 คือดัชนีราคาผู้บริโภคทั่วไป (ค่าแรง) 15% · 0.10 คือซีเมนต์ 10% · 0.40 คือวัสดุก่อสร้างไม่รวมเหล็กและซีเมนต์ 40% · 0.10 คือเหล็ก 10%2551/0387
มาตรการ ±2% แปลว่าค่า K ต้องอยู่ในช่วง 0.98–1.02 เท่านั้นใช่ไหมไม่ถูกต้อง ช่วง ±2% ไม่ใช่กรอบที่ค่า K ต้องอยู่ข้างใน แต่เป็น "ส่วนที่ต้องหักทิ้งก่อน" ที่ถูกคือ ค่า K ต้องมากกว่า 1.020 จึงจะได้เงินชดเชยเพิ่ม โดยจ่ายเฉพาะส่วนที่เกิน 1.020 และค่า K ต้องน้อยกว่า 0.980 จึงจะถูกเรียกเงินคืน โดยเรียกคืนเฉพาะส่วนที่ต่ำกว่า 0.980 (หลักเดียวกันกับเกณฑ์ปกติ 4% ที่ใช้ 1.040 และ 0.960)2551/0404
สัญญาเดียวมีทั้งงวดที่หัก 2% และงวดที่หัก 4% ได้ไหมได้ และต้องแยกคำนวณรายงวด — สัญญา 10 งวด ถ้ามี 6 งวดที่ส่งมอบในช่วงมาตรการ ให้คิด 6 งวดนั้นที่ 2% ส่วนอีก 4 งวดคิดที่ 4%2551/0403
เคยเบิกที่ ±4% ไปแล้ว ต้องทำหนังสือถอนเรื่องเดิมก่อนไหมไม่ต้องถอน ให้ทำหนังสือขอรับความช่วยเหลือเพิ่มในอัตรา ±2% โดยแสดงค่างานที่เคยเบิกทั้ง 4% และ 2% ให้ตรงกับงวดงาน แล้วนำส่วนที่เคยเบิกไปแล้วมาหักออก2551/0397
ตัวอย่างการคำนวณ ±2% ที่สำนักงบประมาณยืนยันว่าถูกต้องค่างานส่งมอบ 500,000 บาท ค่า K = 0.95 → ผลต่าง 0.98 − 0.95 = 0.03 → เงินที่ผู้ว่าจ้างได้คืน 0.03 × 500,000 = 15,000 บาท2552/0064
มาตรการ ±2% ปี 2551 ยังใช้ได้อยู่ไหมสิ้นสุดแล้ว ใช้เฉพาะงวดงานที่ส่งมอบระหว่าง 1 ต.ค. 2550 – 30 ก.ย. 2551 ผู้รับจ้างที่ส่งมอบงานหลัง 30 ก.ย. 2551 กลับไปใช้ ±4% ตามมติ ครม. 22 ส.ค. 25322551/0382, 2554/0010, 2552/0078
มาตรการผ่อนผันปี 2569 ใช้กับงวดไหนหักในอัตรา ±2% (เกณฑ์เป็น 1.020 / 0.980) เฉพาะสัญญาจ้างที่ส่งมอบงวดงานระหว่าง 28 ก.พ. 2569 – 30 ก.ย. 2569สงป. ด่วนที่สุด ที่ นร 0719.1/ว 190 ลว. 28 พ.ค. 2569
การเปลี่ยนเดือนฐานตามมาตรการปี 2569 ใช้กับสัญญาแบบไหนให้ใช้ดัชนีราคา ณ เดือนที่หัวหน้าหน่วยงานของรัฐให้ความเห็นชอบราคากลาง แทนเดือนเปิดซองประกวดราคา เฉพาะสัญญาที่ลงนามตั้งแต่ 28 ก.พ. 2569 – 30 ก.ย. 2569 และสัญญาที่ทั้งลงนามและส่งมอบบางงวดในช่วงเวลาดังกล่าวให้ทำทั้งสองข้อสงป. ว 190 ลว. 28 พ.ค. 2569 (มติ ครม. 19 พ.ค. 2569 ตาม ว 220)

คำวินิจฉัยชุดนี้ตอบบนระเบียบพัสดุฉบับเก่า ตรวจเลขข้อก่อนเอาไปอ้าง

คำวินิจฉัยชุดปี 2550–2560 ตอบบนฐาน ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ. 2535 (เช่นที่อ้าง “ข้อ 136” เรื่องการแก้ไขสัญญา หรือ “วิธีตกลงราคาไม่เกิน 100,000 บาท”) ปัจจุบันระเบียบเหล่านี้ถูกแทนที่ด้วย พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 และ ระเบียบกระทรวงการคลังฯ พ.ศ. 2560 แล้ว

หลักการเรื่องค่า K ยังคงเดิมทุกข้อ แต่เลขข้อและวิธีปฏิบัติด้านพัสดุเปลี่ยนไป ถ้าจะอ้างเลขข้อของระเบียบพัสดุในหนังสือ ต้องเทียบกับฉบับปัจจุบันก่อน โดยเฉพาะหนังสือคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างฯ ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 110 ลว. 5 มี.ค. 2561 เรื่องการกำหนดเงื่อนไขสัญญาแบบปรับราคาได้ ไว้ในประกาศ เอกสารเชิญชวน และแบบสัญญา — อ้างเลขข้อเก่าไปตรง ๆ คือเหตุให้เรื่องถูกตีกลับโดยไม่จำเป็น

ที่มาของเนื้อหาในหน้านี้

สังเคราะห์จาก (1) คู่มือการตรวจสอบเงินชดเชยค่างานก่อสร้าง (ค่า K) สำนักงบประมาณ บทที่ 3–4 และภาคผนวก ฌ (2) คำถาม–คำตอบ ค่า K 2550–2560 โดยสำนักงบประมาณ รวม 138 ข้อ (รหัส 2550/0620 ถึง 2560/0020) (3) บันทึกความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา คณะที่ 3 เรื่องเสร็จที่ 607/2543 และหนังสือ นร 0601/0026 ลว. 8 ม.ค. 2544

แล้วต้องทำอะไรต่อ